De AIVD schetst in het jaarverslag over 2025 een alarmerend beeld. Volgens de inlichtingendienst is het dreigingsniveau hoger dan ooit in de afgelopen tachtig jaar. Opvallend is dat minderjarigen steeds vaker in beeld komen: zij zouden onder meer door Rusland worden geronseld en ingezet als zogenoemde ‘wegwerpspionnen’.
Tijdens de persconferentie over het jaarverslag werd duidelijk hoe concreet die dreiging is. In Den Haag zijn recent twee minderjarigen aangehouden met een zogenoemde wifi-sniffer, mogelijk gelinkt aan Russische staatshackers. Daarnaast ziet de AIVD dat jongeren kwetsbaar zijn voor extremisme: een derde van de personen met IS-sympathieën die bij de dienst bekend zijn, is 24 jaar of jonger.
RTV Lansingerland sprak hierover met Karim Amghar uit Bleiswijk. Amghar is schrijver van het boek Van radicaal naar amicaal (2019) en docent in het mbo. Hij noemt de ontwikkelingen “zeer zorgwekkend”.
Volgens Amghar is de wereld waarin jongeren opgroeien fundamenteel veranderd. “Waar wij vroeger vooral nieuws kregen via het Jeugdjournaal of de krant, krijgen jongeren nu een constante stroom aan informatie via social media.” zegt hij. “Dat zijn niet alleen betrouwbare bronnen, maar ook professioneel ogende video’s en berichten die desinformatie en complottheorieën verspreiden.”
Die invloed merkt hij ook in zijn lessen. “Ik hoor studenten zeggen dat de oorlog in Oekraïne niet bestaat, of dat Rusland volledig in zijn recht staat. Zulke ideeën verschijnen rechtstreeks op hun tijdlijn en worden niet altijd herkend als misleiding.”
Volgens Amghar ligt er een belangrijke rol bij ouders. “Je moet als ouder niet alleen offline, maar ook online aanwezig zijn. Kijk mee, stel vragen en leer je kind kritisch nadenken: waarom zie ik dit en wie heeft er belang bij dat ik dit zie?”
Hij pleit er daarnaast voor om kinderen zo lang mogelijk weg te houden van smartphones en sociale media. “Begin daar pas later mee en bouw het rustig op. Het idee dat kinderen iets missen zonder smartphone klopt simpelweg niet.”
Tegelijkertijd benadrukt hij dat het een gezamenlijke verantwoordelijkheid is. “Scholen, ouders, jongerenwerk en politie moeten hierin samenwerken. Dit probleem moet niet worden onderschat.”
Amghar wijst er bovendien op dat ouders een voorbeeldfunctie hebben. “Een van de tips die ik altijd geef: haal social media-apps zoveel mogelijk van je telefoon en gebruik ze alleen op je laptop.” zegt hij. “Zo voorkom je eindeloos scrollen. En als je digitaal bezig moet zijn voor je werk, doe dat op de computer. Breng daarnaast tijd door met je kinderen en geef hen daarbij echt je aandacht.”
De boodschap van zowel de AIVD als Amghar is duidelijk: de digitale wereld biedt volop kansen, maar brengt ook risico’s met zich mee. Juist jongeren hebben begeleiding nodig om weerbaar te blijven tegen beïnvloeding van buitenaf.
