RTV Lansingerland ontvangt recent veel meldingen van bewoners met vragen en onduidelijkheden over het lopende TNO-onderzoek naar de bromtoon. Uit antwoorden van de gemeente blijkt nu dat in deze eerste fase geen bodemtrillingen worden gemeten. Juist dat zorgt voor nieuwe onrust, omdat veel bewoners niet alleen een bromtoon melden, maar ook druk op de oren, trillingen en piekmomenten.
De afgelopen weken benaderden opnieuw meerdere bewoners onze redactie met vragen over wat TNO nu precies onderzoekt en of dat wel aansluit op de klachten die zij ervaren. Het gaat daarbij niet alleen om een hoorbare brom, maar ook om drukgevoel, trillingen of vibraties in huis en overlast die vooral op bepaalde momenten en ’s nachts hevig lijkt te zijn. Voor de redactie was dat aanleiding om opnieuw vragen te stellen aan TNO en de gemeente.
Gemeente: bodemtrillingen worden nu nog niet gemeten
De gemeente laat weten dat het lopende TNO-onderzoek in deze fase vooral bedoeld is om scherper te krijgen naar welk soort geluid wordt gezocht en welke frequenties daarbij horen. Bodemtrillingen meten maakt volgens de gemeente op dit moment nog geen deel uit van de onderzoeksopzet.
Daarmee wordt een belangrijk punt bevestigd waar bewoners al langer op wijzen: een deel van hun klachten gaat juist niet alleen over wat zij horen, maar ook over wat zij voelen.
Geluid en trillingen zijn niet hetzelfde
Dat verschil is belangrijk. Geluid dat zich via de lucht verplaatst, meet je met microfoons. Trillingen via bodem, woning of constructie vragen een andere meetmethode en andere sensoren.
RTV Lansingerland concludeerde eerder al dat ook het DCMR-onderzoek vooral gericht was op luchtgeluid. Juist daar zit volgens veel bewoners een mismatch: zij spraken niet alleen over bromgeluid, maar ook over vibraties, druk en voelbare trillingen. Als daar niet gericht op wordt gemeten, bestaat volgens hen het risico dat een belangrijk deel van het probleem buiten beeld blijft.
Bewoners: ‘Het voelt als DCMR 2.0’
Die zorg klinkt nu opnieuw door in reacties van bewoners. Een bewoner die na de reacties van TNO en de gemeente contact had met RTV Lansingerland, zegt dat het onderzoek voor haar voelt als “DCMR 2.0”.
“Er wordt weinig gesproken over trillingen, druk en piekmomenten. Tot nu toe is het nog niet gelukt een piekmoment mee te pakken. Vind het onderzoek daardoor heel moeizaam gaan,” laat zij weten. Volgens dezelfde bewoner is eerder ook gevraagd om trillingsmetingen en 24-uursmetingen, maar is daar in de huidige aanpak nog onvoldoende van terug te zien.
Gemeente: dit is een eerste stap, geen eindstation
De gemeente benadrukt dat dit onderzoek bedoeld is als eerste stap. Eerst wil TNO beter in beeld krijgen welk type geluid mogelijk voor de overlast zorgt. Daarna moet blijken of aanvullend of verdiepend onderzoek nodig is.
Tegelijk geeft de gemeente geen harde garantie dat dat vervolg er ook daadwerkelijk komt. Eerst moet het huidige onderzoek worden afgerond.
Nog geen budget voor vervolg
De gemeente bevestigt ook dat het huidige onderzoek wordt betaald uit incidenteel budget. Voor eventueel vervolgonderzoek is nu nog geen apart budget aangevraagd. Als later blijkt dat aanvullend onderzoek nodig is, moet daar opnieuw besluitvorming over plaatsvinden.
Dat maakt de uitkomst van deze eerste fase extra belangrijk. Als juist trillingen en het geluid zelf nu nog niet goed in beeld komen, vrezen bewoners dat de discussie straks opnieuw vastloopt.
Onrust gaat ook over de huisbezoeken
De onrust gaat inmiddels niet alleen over wat TNO meet, maar ook over hoe sommige bewoners het huisbezoek van de onderzoeker hebben beleefd. Bewoners zeggen dat opmerkingen van de onderzoeker bij hen de indruk wekten dat hun klachten misschien medisch verklaard konden worden, of dat het probleem mogelijk niet van een externe bron afkomstig was. Juist dat zorgt voor extra onrust, omdat zij zelf overtuigd zijn dat de overlast van buiten komt en vrezen dat daardoor niet serieus genoeg naar een externe oorzaak wordt gezocht.
Die lezing wordt door meerdere bewoners gedeeld. Debbie, volledige naam bekend bij de redactie, zei eerder tegen RTV Lansingerland dat zij het gevoel kreeg dat haar klachten “bijna weer naar mijn oren of naar mezelf werden getrokken”, terwijl zij juist overtuigd is dat de overlast van buiten komt.
Een andere bewoner Natascha, die een huisbezoek van TNO kreeg, zegt dat tijdens het contact expliciet een huisarts, KNO-arts, het middenoorbeentje en een verstopte buis van Eustachius werden genoemd. Zij hield daar de indruk aan over dat haar klachten deels in een medische richting werden benaderd. Ook zegt zij dat haar zorgen over scheurvorming in de woning meerdere keren zijn genoemd, maar niet verder zijn opgepakt.
Volgens haar was het geluid dat normaal voor de overlast zorgt tijdens het huisbezoek slechts zacht of beperkt aanwezig. Toen op de achtergrond een suizend geluid hoorbaar was, wees de TNO-medewerker volgens haar op auto’s. Natascha zegt dat zij toen heeft uitgelegd dat zij de gewone omgevingsgeluiden, zoals verkeer, brommers, HSL en vliegtuigen, juist goed kon onderscheiden en dat haar klacht volgens haar over een ander, terugkerend geluid ging. Volledige naam bekend bij de redactie.
TNO: medewerker herkent die signalen niet
Wij legden TNO opnieuw vragen voor over onder meer trillingen, meetmomenten en de vraag of de huidige aanpak wel goed aansluit op de aard van de klachten. TNO gaf daarop geen nadere inhoudelijke toelichting en verwees bij herhaling naar een eerder standpunt: eerst deze fase afronden, daarna bekijken of aanvullend onderzoek nuttig en haalbaar is.
Op vragen over signalen van bewoners dat zij zich tijdens huisbezoeken niet altijd goed begrepen voelden, liet TNO weten dat de betrokken medewerker deze signalen niet herkent.
Breder probleem: wie kijkt eigenlijk naar bodemtrillingen?
De discussie raakt ook aan een bredere vraag die RTV Lansingerland eerder al opwierp. Bij mogelijke industriële of ondergrondse bronnen wordt vaak vooral gekeken naar klassieke risico’s, geluid via de lucht of naar aardbevingen, maar veel minder duidelijk is wie structureel kijkt naar andere vormen van trillingen of laagfrequente hinder die zich via de bodem of constructies verplaatsen.
Dat onderstreept waarom bewoners blijven aandringen op breder onderzoek dan alleen naar hoorbaar geluid.
Waar het nu om draait
De kern van de discussie lijkt daarmee ook deels verschoven. De vraag is niet alleen meer waar de bromtoon vandaan komt, maar ook of er met de huidige onderzoeksaanpak wel naar de juiste verschijnselen wordt gekeken.
De gemeente zegt op advies van TNO: eerst beter begrijpen om welk geluid het gaat. Bewoners zeggen juist: als bodemtrillingen en voelbare druk opnieuw buiten beeld blijven en er ook geen goede meting van het geluid zelf wordt gedaan, dreigt weer hetzelfde als bij het eerdere onderzoek, waarbij geen bron van de overlast kon worden gevonden en de ervaren overlast volgens DCMR binnen de toegestane normen bleef.
Voorlopig is één ding wel duidelijk: terwijl bewoners juist ook vibraties, al dan niet uit de bodem, ervaren en fysieke sensaties melden, worden bodemtrillingen in deze fase van het TNO-onderzoek nog niet gemeten. Of er een vervolgonderzoek komt en of bodemtrillingen dan wel worden meegenomen, kan de gemeente nu nog niet garanderen.
