Koninklijke onderscheiding voor schaakvrijwilliger Martin van Vaalen

Een bijzondere avond bij Schaakvereniging De 3-Torens in Berkel en Rodenrijs. Tijdens een drukbezochte verenigingsavond op dinsdag 10 maart ontving clubvrijwilliger Martin van Vaalen een koninklijke onderscheiding. Burgemeester Rik van der Linden mocht hem het lintje opspelden, waarmee Martin benoemd werd tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau, als erkenning voor zijn jarenlange inzet voor de schaaksport en de vereniging.

Van Vaalen had de onderscheiding totaal niet zien aankomen. “Dat had ik echt niet verwacht.” zegt hij. “Dat de burgemeester kwam was al een verrassing. En dat je dan ook nog zo’n mooie onderscheiding krijgt, dat is wel heel bijzonder.”

Jarenlange inzet voor de schaaksport
Van Vaalen is al tientallen jaren actief binnen het schaakleven in Berkel en Rodenrijs. Toen hij in het dorp kwam wonen, sloot hij zich direct aan bij de toenmalige schaakvereniging SV Berkel. Al snel werd hij jeugdleider en begon hij met het geven van schaaklessen aan jonge spelers. “Op een gegeven moment hadden we wel dertig tot vijfendertig jeugdleden.” vertelt Van Vaalen. “We organiseerden toernooien op zaterdag en aan het eind van het seizoen reikten we diploma’s uit, bijvoorbeeld op het schoolplein van de toenmalige Mauritsschool. Dat waren mooie tijden.”
Naast het lesgeven hielp hij ook bij het organiseren van activiteiten zoals de Groene Hart Cup, een regionale competitie voor jeugdschakers.

Voorgedragen door clubgenoot
De koninklijke onderscheiding kwam er mede dankzij clubgenoot Fré van der Deen, die Van Vaalen voordroeg. Volgens hem is de erkenning meer dan verdiend. “Ik vond dat Martin iemand is die dit echt verdient.” zegt Van der Deen. “Hij werd een paar jaar geleden al vrijwilliger van het jaar in de gemeente Lansingerland. We wilden hem eigenlijk eren als hij veertig jaar lid zou zijn, maar door zijn ziekte gaat dat er waarschijnlijk niet van komen. Daarom hebben we hem nu voorgedragen.”
Volgens Van der Deen staat Van Vaalen altijd klaar voor de vereniging. “Hij is sociaal, toegankelijk en heel goed met kinderen. Als er een idee is, dan zegt hij al snel: ‘Dat ga ik wel doen.’ Zelfs vanavond probeerde hij nog mensen te werven voor activiteiten van de club.”

Inspiratie voor jonge schakers
Een van de spelers die les kreeg van Van Vaalen is Dylan Edwardss, die in 2022 Nederlands kampioen werd in de leeftijdscategorie tot 16 jaar. “Ik heb vanaf mijn zevende les gehad van Martin,” vertelt Edwards. “Hij gaf heel rustig les en was vooral heel goed met kinderen. De openingen die hij mij leerde waren heel sterk. Ik ben hem heel dankbaar voor alles wat hij mij heeft geleerd. Zonder hem was ik waarschijnlijk geen Nederlands kampioen geworden.”

Waardering voor vrijwilligers
Volgens burgemeester Van der Linden zijn mensen als Van Vaalen onmisbaar voor de samenleving. “Mensen krijgen een koninklijke onderscheiding omdat ze zich jarenlang inzetten voor anderen,” zegt hij. “Bij een vereniging zoals deze zorgen vrijwilligers ervoor dat jeugd kan sporten, dat er activiteiten zijn en dat een club blijft groeien. Dat gebeurt vaak heel bescheiden, maar het is ontzettend belangrijk.”

Iedereen welkom bij de schaakclub
Ondanks de onderscheiding blijft Van Vaalen vooral bescheiden. Hij hoopt vooral dat meer mensen kennismaken met het spel. “Bij onze vereniging gaat het niet alleen om de sterkste spelers,” zegt hij. “We richten ons juist op iedereen die wil leren schaken. Ook volwassenen die het spel nog niet kennen zijn welkom. De sfeer is goed en iedereen kan meedoen.”

Foto: Studio Dijkgraaf