Provincie dreigt regie huisvesting statushouders over te nemen

De Provincie Zuid-Holland staat op het punt de regie over de huisvesting van statushouders in Lansingerland over te nemen. Dat kan grote gevolgen hebben voor het lokale woonbeleid. De provincie vindt dat Lansingerland al te lang achterloopt bij het huisvesten van statushouders en overweegt daarom een zware maatregel: indeplaatsstelling.

Wat is er aan de hand?
Lansingerland is wettelijk verplicht om een bepaald aantal statushouders te huisvesten. Dat lukt al sinds 2023 niet. Per 1 juli 2025 was de achterstand opgelopen tot 146 mensen. De provincie houdt hier toezicht op en heeft Lansingerland inmiddels op trede 4 gezet: een officiële waarschuwing dat de provincie kan ingrijpen.

Begin februari 2026 liet het college weten dat de provincie waarschijnlijk eind februari beslist of zij daadwerkelijk, net zoals bij het windmolen dossier, de regie overneemt.

Wat betekent ‘regie overnemen’?
Als de provincie overgaat tot indeplaatsstelling, mag zij zelf bepalen welke maatregelen in Lansingerland nodig zijn om statushouders te huisvesten. Dat gebeurt dan wel op kosten van de gemeente!

Concreet kan dat betekenen:

  • dat meer of alle vrijkomende sociale huurwoningen naar statushouders gaan;
  • dat de gemeente minder te zeggen heeft over tempo, spreiding en keuzes;
  • de provincie op kosten van de gemeente te koop staande huizen gaat opkopen en toewijzen aan statushouders;
  • dat reguliere woningzoekenden mogelijk nog langer moeten wachten.

Het college noemt dit zelf een risico en spreekt van “impopulaire maatregelen” die de provincie kan opleggen.

College waarschuwde hier al voor
Het college van B&W waarschuwde de gemeenteraad hier eerder al voor, onder meer tijdens discussies over:

  • het AZC- en locatieonderzoek voor opvang en huisvesting;
  • het wel of niet bouwen van (tijdelijke) woningen voor statushouders en spoedzoekers.

In stukken aan de raad staat dat maatschappelijke weerstand en politieke discussie het moeilijk maken om snel nieuwe locaties te realiseren. Tegelijk waarschuwde het college: als Lansingerland te weinig doet, grijpt de provincie in.

Waarom flex- en spoedwoningen niet genoeg zijn

De gemeente werkt wel aan oplossingen, zoals:

  • flexwoningen voor spoedzoekers die soms ook voor statushouders worden gebruikt;
  • plannen voor nieuwe locaties en sociale woningbouw.

Maar deze oplossingen leveren op korte termijn te weinig woningen op om de achterstand snel in te lopen. De provincie kijkt vooral naar de cijfers en minder naar het tempo of draagvlak.

Wat staat er op het spel?

De komende weken zijn beslissend. Als de provincie besluit tot indeplaatsstelling:

  • verliest Lansingerland (tijdelijk) een deel van de lokale regie;
  • worden keuzes over schaarse woningen door de provincie gemaakt;
  • kan het woningtekort voor andere woningzoekenden verder voelbaar worden.

De provincie verwacht eind februari een besluit te nemen. Dan moet duidelijk worden of Zuid-Holland overgaat tot indeplaatsstelling: een maatregel waarbij de provincie de huisvesting van statushouders zelf gaat regelen.