Gedachtenspel, woensdag 5 september: Michael Haneke, geweld betekent alleen pijn voor de ander

 

Ik vind Schinder’s List geen goede film. Ik zou nooit muziek plaatsen onder een scène zetten waarin mensen onder douches geplaatst worden, wetende dat er geen water maar gas uit de douchekoppen gaat komen. Zulke momenten mogen niet ‘geromantiseerd’ of ‘gestileerd’ worden om voor amusement te zorgen. De Holocaust als thema in een amusementsfilm is sowieso geen goed idee. Als filmmaker manipuleert men voortdurend, maar men mag de toeschouwer niet in een afhankelijke positie plaatsen, de kijker moet autonoom blijven.’

En over een andere moderne klassieker, Pulp Fiction:

Ik bekeek de film met een jong publiek. Toen iemand in het hoofd geschoten werd, gingen zij lachen. Maar ik voelde alleen afschuw, ik kan niet tegen fysiek geweld. Het mag niet als amusement gebruikt worden.

Woorden van de Oostenrijkse filmregisseur Michael Haneke, een man met uitgesproken opvattingen over het gebruik van geweld en ook muziek in films. Dat is des te opmerkelijker, als men bedenkt dat geweld, fysiek en geestelijk, een centrale plaats inneemt in zijn oeuvre.

In Funny Games, de ultieme film over de gruwelijkheid en gevolgen van geweld, verwoordt Haneke zijn visie. Het staat me zo helder voor de geest hoezeer deze film mij aangreep en ik vond het een verschrikkelijke film. Ik wilde voortdurend het kijken onderbreken, maar kwam er maar niet van los. Haneke stelt dat we zijn ‘opgevoed’ op een bepaalde manier naar films te kijken. Wat Céline en Dostojevski voor mij deden op het gebied van literatuur, zo zal ik nooit meer op dezelfde manier naar films kijken na het zien van Funny Games. Ook Der siebente Kontinent en Benny’s Video van Haneke laten de kijker in totale ontreddering en ontluistering achter.

Wim Wenders, geen onbekende wanneer het gaat om baanbrekende en provocerende films, liep weg bij de eerste vertoning van Funny Games op het filmfestival van Cannes in 1997. Hij kon er niet tegen…Funny Games haalt alle conventies over film kijken en over hoe films in elkaar zitten genadeloos onderuit. Het is bovendien een gewaagde analyse van onze tijd, waarin, aldus Haneke, ‘vermarkting’ van emoties op het scherm centraal staat.

Graag vertel ik u meer over Haneke en zijn werk morgenavond in Gedachtenspel. U bent van harte uitgenodigd te luisteren, we beginnen om 20:00 uur.

Onze website gebruikt cookies. Klik hier voor meer informatie over de gebruikte cookies en onze privacy-verklaring. Bij het gebruik van de website worden automatisch cookies geplaatst.
Akkoord, verberg dit bericht