Gedachtenspel, woensdag 8 augustus. Pier Paolo Pasolini: ‘katholiek marxist’

Pier Paolo Pasolini; ‘katholiek marxist’

‘Er is cinema voor en na ”Salo” – de Oostenrijkse cineast Michael Haneke over de betekenis van deze film van Pasolini.

‘Ik geloof niet dat er ooit een maatschappij komt waarin de mens werkelijk vrij is’, aldus de Italiaanse regisseur, schrijver en dichter Pier Paolo Pasolini. Hij spreekt deze woorden uit net na het voltooien van zijn meest omstreden film in 1975, Salo. Kort daarop zal Pasolini op brute wijze vermoord worden op het strand van Ostia, nabij Rome. De omstandigheden rondom deze moord zijn nooit bevredigend opgehelderd.

Salo, waarin de fascistische machthebbers van de mini-republiek Salo een groep jongeren aan gruwelijke sadistische, seksuele experimenten onderwerpen, verwoordt Pasolini’s visie op de consumptiemaatschappij en de ‘monocultuur’ die in zijn optiek ontstaan is. Pasolini spreekt over een ‘antropologische mutatie’: alle subculturen, het stadsproletariaat, kleurrijke folklore, lokale talen, tradities en rituelen zullen onder invloed van het neokapitalisme verdwijnen en plaatsmaken voor een menstype: de consumerende kleinburger. Salo bevat een aantal zeer schokkende beelden en bij de eerste vertoning in Nederland in 1978, in de Amsterdamse bioscoop Alhambra, rennen verschillende mensen het theater uit om over te geven. Tot op de dag vandaag is Salo in sommige landen verboden.

Vanavond in Gedachtenspel gaan we kijken naar het werk en de thema’s van Pasolini. Voornamelijk bekend als regisseur, ziet hij zichzelf in de eerste plaats als schrijver. Als hij debuteert met Accattone in 1961, is hij in Italië al een bekende schrijver en omstreden vanwege zijn scherpe polemieken over de meest uiteenlopende onderwerpen. Pasolini is een overtuigd marxist, maar het is onmogelijk hem onder een noemer te vatten. Hij zet voortdurend zowel rechts als links Italië op het verkeerde been met verrassende opvattingen. Zo keert hij zich tot groot afgrijzen van progressief Italië tegen echtscheiding en abortus, omdat hij ‘te lang in de moedermelk heeft gelegen en geen enkel ander niet-geboren kind deze rijkdom wil ontkennen’. Tijdens de studentenrevoltes van 1968 kiest Pasolini de kant van de politie, in zijn ogen het echte rechteloze proletariaat.

Graag vertel ik u meer over deze markante en gedreven persoonlijkheid, een artistieke vernieuwer en maatschappelijk geëngageerd. Een man van de hyperbool met een enorme zucht naar melancholie. Een vat vol tegenstrijdigheden en weerbarstig tot het bittere eind. U bent van harte uitgenodigd om te luisteren, we beginnen vanavond om 20:00 uur.

Onze website gebruikt cookies. Klik hier voor meer informatie over de gebruikte cookies en onze privacy-verklaring. Bij het gebruik van de website worden automatisch cookies geplaatst.
Akkoord, verberg dit bericht